Goedkoop Cava drinken in Barcelona

In het gastronomische paradijs Barcelona kun je wijn en Cava drinken op vele plekken.
Naast het aanbod in de restaurants is er een grote verscheidenheid aan wijn- en Cavabarren en zelfs wijnrestaurants. Van luxe en strak uitziende gelegenheden zoals Monvinic en de wijnbar van Torres op Passeig de Gracia, tot kleine, vaak in volksbuurten verstopte, barretjes waar men wijn direct uit grote wijnvaten schenkt of waar men de "eigen" Cava verkoopt.
Een bijzonder voorbeeld van laatstgenoemde is Can Paixano, oftewel La Xampanyeria zoals het in de volksmond heet. Een naam die nog uit de tijd komt dat Cava nog Spaanse Champagne genoemd mocht worden.

La Xampanyeria is een bizarre gelegenheid waar je rond 2 uur ´s middags op een doordeweekse dag een uiterst gevarieerd publiek aantreft. Broederlijk naast elkaar staan hier lunchende arbeiders van de plantsoenendienst en gepensioneerde lokale oudjes tot verbijsterde (veelal Amerikaanse) toeristen. Dat deze laatsten verbijsterd zijn is begrijpelijk. De lokatie is om te beginnen al curieus, in een vervallen straatje waar je rond lunchtijd alleen maar met rolluiken afgesloten winkels vindt met halverwege deze pijpenla.


Maximaal 45 mensen kunnen naar binnen, en dit blijkt exclusief de 5 barmannen te zijn die continu druk in de weer zijn om alle broodjes razendsnel klaar te maken en de Cava-flessen aan de lopende band te openen. De glazen Cava kun je direct aan de bar bestellen (enige assertiviteit is vereist). Men heeft van Brut (droog) tot zoet en verder nog de zeer populaire Cava Rosado (Rosé), vanaf 0,85 tot 1,20 Euro per glas. Wat de meeste gasten doen is een fles bestellen, te koop aan de bar van 4,10 tot 5,95 Euro. Enige bijkomende voorwaarde is dat je ook een van de broodjes moet kopen, op een lege maag kun je natuurlijk geen cava drinken.

Het bestellen van flessen aan de bar kan trouwens slechts tot 5 uur ´s middags, daarna kan je alleen nog maar per glas bestellen, al mag je nog wel in het piepkleine winkelgedeelte een fles kopen (nog goedkoper dan aan de bar) en die elders opdrinken.
La Xampanyeria is open vanaf 9 uur ´s ochtends tot half 11 's avonds. Zondags gesloten.
Het adres is Carrer de la Reina Cristina, 7. Dit ligt tussen El Born, Barceloneta en Port Vell (de oude haven) in.

Bezoek aan Cava-producent Freixenet

20 jaar geleden zag ik ze al in de Nederlandse supermarkten staan, naast andere flessen bubbeltjeswijn:
Donkere flessen met daarop dreigende teksten als Cordon Negro en Freixenet. Op dat moment wist ik weinig van Spanje en van Spaanse wijn en had ik geen idee dat Freixenet een bodega was die toen al grootschalig het Spaanse alternatief voor Champagne produceerde.
In de jaren 50 heette deze drank ook nog Champan of (op zijn Catalaans) Xampan, maar na protesten van franse zijde moest men een andere naam verzinnen en kwam men uit op de naam Cava.

Afgelopen week bezocht ik het hoofdkwartier van Freixenet. Een modernistisch, opvallend gebouw, aan het spoorwegstation van de hoofdstad van de Cava; Sant Sadurni d'Anoia, op 40 kilometer van Barcelona.

Nu is Freixenet niet de oudste Spaanse Cavaproducent. Die eer wordt opgeëist door buurman en grote concurrent Codorniu, waar ik vorig jaar op bezoek ben geweest, maar wel degene die de grootste hoeveelheden Cava verkoopt. Dit is voornamelijk te danken aan de verkopen buiten Spanje, waar Freixenet zijn grote concurrent de loef afsteekt.
In Spanje is Freixenet superbekend, niet in het minst door de jaarlijkse reclamecampagnes tijdens de kerst/nieuwjaarsperiode waar men vanaf 1977 bekende personen zols Liza Minelli, Gene Kelly, Paul Newman, Sharon Stone, Kim Basinger, Penelope Cruz en Martin Scorcese voor heeft ingeschakeld.
Freixenet verkoopt 200 miljoen flessen Cava per jaar en heeft in zijn kelders (oftewel Cavas in het Spaans, vandaar de naam) een kleine 120 miljoen flessen die liggen te rijpen om in de komende jaren op de markt te worden gebracht. Verder liggen de meest bijzondere exemplaren uit het verleden ook nog te wachten op een bijzondere gelegenheid om geopend te worden.

Een bezoek aan Freixenet gaat dan ook, net als bij buurman Codorniu, gepaard met een treinritje door de kelders waar inderdaad onafzienbare rijen met flessen liggen.
Tijdens de rondleiding was duidelijk te zien dat Freixenet een geoliede verkoopmachine is, gebaseerd op de fundamenten die door de familie Ferrer in het begin van de 20e eeuw gelegd zijn. De rondleiding zelf werd door een vriendelijke medewerker gedaan, maar het was duidelijk te zien dat dit echt op de automatische piloot ging.

Het meest verbazingwekkende moment maakte ik echter mee toen werd verteld hoe de man die Freixenet in de eerste helft van de 20e eeuw op het succesvolle Cavapad had gezet aan zijn einde was gekomen.
In niet meer dan 10 seconden werd slechts gemeld dat Freixenet bijna op had gehouden te bestaan nadat deze Pere Ferrer in 1936, samen met zijn oudste zoon, in de Spaanse burgeroorlog was omgekomen. Het bedrijf is uiteindelijk gered door zijn weduwe (Dolors Sala, waar de Freixenet Cava DS naar genoemd is) en haar dochter. In de jaren 50 is het vervolgens op het internationale succespad gezet door kleinzoon Josep Ferrer. Maar hoe is de oude Pere Ferrer dan omgekomen vraag je je af?

Zoals gebruikelijk wordt er hier weinig ruchtbaarheid gegeven aan zaken die tijdens de burgeroorlog (1936-1939) en tijdens de Franco-dictatuur daarna (1939-1975) zijn voorgevallen.
Thuisgekomen was het op Internet dan ook even goed zoeken, maar uiteindelijk kwam ik erachter dat vader en zoon zonder enig vorm van proces tijdens het begin van de burgeroorlog met nog 22 anderen uit het dorp geëxecuteerd zijn. En dan niet door Falangisten van Franco, maar door zijn democratisch gekozen tegenstanders. Een aantal van deze executeurs zijn op hun beurt in 1939 weer door de mannen van Franco op dezelfde manier aan hun einde gekomen. Zo blijkt weer eens dat de 20e-eeuwse
Spaanse geschiedenis absoluut geen zwart-wit verhaal is, vandaar dat een groot bedrijf als Freixenet nog steeds in Spanje gevoeligheden wil vermijden en men zelfs over het overlijden van de oprichter er het zwijgen toe doet.

Dan weer terug naar de tour, en waar het eigenlijk om te doen is bij een bezoek aan een wijnmaker; het proeven van de wijnen.

Aan het einde van de tour kregen wij eerst een glas Cordon Negro voorgezet, samen met Carta Nevada het commerciële succesnummer van Freixenet in Spanje, maar vooral in het buitenland. Voor mij is dit een Cava die prima te drinken is, maar niet echt bijzonder. Een fles Cordon Negro kost in Spanje in de supermarkt tussen de 6 en 7 Euro.
Na dit aperitief nog eens 2 meer bijzondere Cava's gedronken. Als eerste de eerder genoemde Cuvee D.S. Brut Reserva. Een Cava die 4 jaar op de fles gerijpt is en hier in de winkel rond de 20 Euro kost. Een bijzondere Cava met een lange afdronk, maar
niet helemaal mijn ding. Is niet zo fris zoals ik graag een Cava drink en smaakt een beetje belegen naar mijn smaak. Ik was meer gecharmeerd van de Reserva Real, speciaal voor het Spaanse koningshuis in het leven geroepen, die in de Spaanse wijnhandel voor rond de 25 Euro verkocht wordt. Een complexe, maar toch frisse, droge, Cava met karakter.
Al met al is Freixenet een bodega waar je ontzag voor mag hebben gezien hun commerciële aanpak en hun succes, maar vind ik het zelf toch interessanter om bij kleinere, meer intieme bodega's op bezoek te gaan, waar je nog echt een persoonlijke behandeling krijgt.

Wijnproeverij Penedes

Deze week werd in Barcelona een open dag georganiseerd waar een zevental wijnproducenten uit het Spaanse wijngebied Penedes hun wijnen voor 2009 presenteerden.

Aanwezig waren de volgende bodega's:
- Albet i Noya met de wijnen "Syrah Col-lecio 2006", "Reserva Marti 2004" en "Finca la Milana 2005"
- Alemany I Corrio met de wijnen "Pas Curtei 2006" en "Sot Lefriec 2004"
- Augustus met de wijnen "Cabernet Franc 2006", "Chardonnay 2007" en "Syrah-Merlot 2007"
- Gramona met de wijnen "Rosat Primeur 2008", "Mas Escorpi 2008", "Gessami 2008", "Xarel-lo 2004" en "Vi de gel Gewurztraminer 2007"
- Can Feixes met de wijnen "Blanc Seleccio 2007", "Chardonnay 2005", "Negre 2005" en "Reserva Especial 2000"
- Gran Caus met de wijnen "Negre 2002", "Vinya la Calma 2005" en "Xarel-lo Pairal 2005"
- Pardas met de wijnen "Negre Franc 2006", "Xarel-lo 2007" en "Aspriu 2005"

Penedes staat vooral bekend als gebied waar enorme hoeveelheden Cava geproduceerd worden. De laatste jaren zijn er echter steeds meer bodega's die proberen kwalitatief hoogwaardige stille wijnen te produceren. Wat mij opvalt is dat van de 3 inheemse druivenrassen die normaal voor Cava gebruikt worden, de Xarel-lo steeds vaker op eigen kracht in de fles verschijnt, en zelfs een paar keer met wat hout-lagering. De Xarel-lo's van de proeverij vond ik prima te drinken, sympathiek, maar niet super.

Het gemiddelde niveau van de wijnen op de open dag vond ik goed, al zijn het naar mijn mening geen absolute toppers (1 of 2 uitzonderingen daargelaten). Bij een groot aantal rode wijnen had ik ook de indruk dat ze nu nog wat jong zijn, of dat ze een wat langere tijd in de karaf hadden mogen blijven. Dit was vooral het geval bij de wijnen van Pardas. Over het algemeen was ik het meest onder de indruk van de (biologische) wijnmaker Albet i Noya, terwijl Alemany i Corrio de meest aparte wijnen had.

Ik heb niet alle wijnen kunnen proeven, maar gebaseerd op degenen die ik heb geproefd is dit mijn persoonlijke top 5:
1. Albet i Noya, Finca La Milana 2005
2. Alemany i Corrio, Sot Lefriec 2004
3. Albet i Noya, Syrah Col-lecio 2006
4. Albet i Noya, Reserva Marti 2004
5. Gramona Mas Escorpi 2008

Bijzonderheden:
- de Gran Caus Vinya La Calma (Chenin Blanc!) vond ik een aangename wijn met een lange afdronk, waar de zuren wat mij betreft echter te prominent aanwezig waren. Om mij heen hoorde ik echter uitsluitend lyrische commentaren, dus mijn smaak/mening kwam duidelijk niet overheen met die van de overige aanwezigen wat deze wijn betreft.
- De Pas Curtei 2006 had een geur die nog het meest weg had van... bloemkool.
- De Gramona Vi de gel Gewurztraminer is een heerlijke dessertwijn (Eiswein) die ik als enige dessertwijn uit mijn top-5 heb gelaten maar er eigenlijk in had moeten staan.

Proeverij Bierzo-wijnen in Barcelona

17 september j.l. was ik bij de proeverij van Bierzo-wijnen in de wijnwinkel “Vinacoteca” in Barcelona.
Hierbij een verslag met als extraatje een verwijzing bij elke wijn naar de proefnotities van een meer professionele bezoeker die deze op de Verema-website heeft gepubliceerd (voor degenen die het Spaans enigszins machtig zijn).

Allereerst een korte sfeertekening. Vinacoteca is een zaak waar ik zo nu en dan mijn wijninkopen doe. Normaal gesproken lopen hier 10 a 15 klanten tegelijkertijd rond, maar toen ik om half 7 ‘s avonds de winkel binnenkwam stonden er al zeker 100 bezoekers met een gevuld wijnglas in de hand. Maar ja, de proeverij was dan ook gratis. Catalanen zijn af en toe net Nederlanders.

4 bodegas uit D.O. Bierzo (in het Noordwesten van Spanje) presenteerden in totaal 7 wijnen (allen van de Mencia-druif), in consumentenprijs variërend van 9,95 Euro tot 97,50 Euro. Voor de meeste wijnen geldt dat het absoluut geen allemansvrienden zijn, al hebben de wat “makkelijkere”, minder complexe wijnen in de prijsklasse van rond de 10 Euro zeker Parker-potentieel. De kleur meestal dieprood/paars en met een alcoholniveau van minimaal 13%.

Mijn eerste glas was een Paixar 2004, tevens de enige wijn van deze bodega op de proeverij.
Geur: bramen, bessen, leer, drop.
Smaak: De Paixar-man zag glimlachend mijn mond na de eerste slok samentrekken en nam mij de woorden uit de mond, een ware mineraal-explosie. Zeer heftig, indrukwekkend, maar op dit moment iets te wild voor mijn simpele smaak.
De pizarra-bodem heeft hier duidelijk zijn sporen achter gelaten. Wel heel anders dan in Priorat met een soortgelijke bodem (maar andere druiven en ander klimaat) waar de smaak op mij veel zachter overkomt.
Gezien de mening van de Spaanse expert begrijp ik deze wijn nog niet voldoende.
Rond de 8000 flessen geproduceerd, consumentenprijs 42,75 Euro.

Nummer 2, bodega Castro Ventosa die ook slechts 1 wijn presenteerde; de Valtuille Cepas Cenenarias 2005.
Geur: Bramen, bosvruchten, honing. De smaak was zacht, maar met een kruidige afdronk. Een prima wijn, maar ietwat vlakjes na de Paixar. Slechts 6000 flessen van gemaakt, consumentenprijs 39,50 Euro.
Expert-Proefnotitie is hier te vinden.

Nummer 3, de Pittacum Aurea 2005. Ik wilde eigenlijk met het kleinere broertje beginnen, de Pittacum 2005, maar toen ik doorhad dat men net de laatste fles van de Aurea aan het leegmaken was bedacht ik me snel. De fles was weliswaar gedecanteerd, maar omdat de fles nog niet zolang open was had ik bij het ruiken de indruk dat ik wat langer had moeten wachten, er kwam nog niet zoveel los. De smaak was zeer zacht, fris, elegant, al heb ik het idee dat de wijn nog wat verborgen hield. Een soepele afdronk.
Voor 25,80 Euro te koop in de winkel.
Expert-PN is hier te bekijken.

Nummer 4, Pittacum 2005. Zachte dropgeur. Ronde fluwelen smaak in de mond, licht bittere afdronk. Voor Parker waarschijnlijk een kiloknaller en ik vond deze ook zeer drinkbaar, al mist de wijn wat complexiteit.
Consumentenprijs 9,95.
Expert-PN is hier te bekijken.

Nummer 5, Descendientes de J. Palacios. Moncerbal 2005.
De bodega met de meeste wijnen (3), de duurste wijn en derhalve ook de tafel waar continu minimaal 10 personen geduldig op hun beurt stonden te wachten.
Elke wijn werd gedecanteerd en toen ik aan de beurt was, werd de topwijn van deze bodega net uitgeschonken. Dus toch maar weer met de topper beginnen i.p.v. onderaan.

Tot hilariteit van de aanwezigen kreeg iedereen ongeveer 1 vingerhoedje in zijn wijnglas. Met veel zelfbeheersing kon ik dit in 2 slokjes naar binnen werken.
Deze wijn, Moncerbal 2005, is een van de meest typische wijnen die ik ooit geproefd heb. De geur doet me enigszins denken aan Nederlandse moddergrond, teer, afijn; diep aardse zaken. De smaak is verbazingwekkend, aan de ene kant zouthout, honing, en iets kruidigs (mierikswortel?), maar tegelijkertijd proef je zaken die naar exotische vruchten, lychees, neigen. Zeer goede, indrukwekkende wijn, alhoewel niet mijn favoriet (zoals aangegeven, ik begrijp dit soort wijnen waarschijnlijk niet goed genoeg).
De consumentenprijs is trouwens ook niet alledaags: 97,50 Euro.
Expert-PN is hier te vinden.

Nummer 6, Descendientes de J. Palacios. Corullon 2005.
Nog een keer in de rij, en dit keer was de Corullon net bijgevuld. Geur, veenlucht, maar ook kruidig, specerijen. Een smaak vol tannines en tegelijkertijd ook zacht, met een fluwelen afdronk. Minder speciaal, maar wel meer in balans dan zijn duurdere broer.
Consumentenprijs: 37,50 Euro
Expert-PN is hier te vinden.

Nummer 7, Descendientes de J. Palacios Petalos del Bierzo 2007.
Net als bij de Corullon een gronderige geur met bosvruchten vermengd. Zeer zachte, fluwelen smaak, licht kruidig (muskaat). Het grote verschil met zijn grotere, duurdere broers is dat de afdronk sneller verdwijnt. Zeer plezierige wijn met wederom groot Parker-potentieel gok ik.
Consumentenprijs: 12,50 Euro
Expert-PN is hier te vinden.

Zoals ik meerdere proevers zag doen na afloop veegde ik mijn lippen na al dit geweld even af met een servetje. Een vetrode lipstick zou waarschijnlijk hetzelfde resultaat op hebben geleverd.
Om bij te komen van dit alles een verfrissend biertje gedronken op een nabijgelegen terras, met als consumentenprijs 1,50 Euro. Moet kunnen.