Onbekend Barcelona

Alhoewel het dankzij de populariteit van Barcelona steeds moeilijker wordt om ze te vinden zijn ze er nog wel; de plekjes waar nog nooit een toerist is geweest.

Steeds meer mensen die Barcelona bezoeken, willen wel iets anders zien dan de populaire plekken als La Sagrada Familia, La Rambla of de Gotische wijk. Wijken als Barceloneta en Gracia worden in toenemende mate bezocht door herhaalbezoekers die de minder toeristische kant van Barcelona willen zien.
Ondanks dat je daar als tourist minder kans hebt om landgenoten tegen het lijf te lopen is het niet zo dat dit uitgesloten is, op elk afgelegen plekje op de wereld loop je namelijk het ¨risico¨ andere Nederlanders op jouw weg te vinden en beide wijken zijn hard op weg om door toeristen cool en authentiek te worden gevonden. Het zijn ook nog eens interessante wijken, dus waarom niet.

Maar, zoals beloofd, ze zijn er nog echt wel, de bijzondere plekjes waar je geen toerist tegenkomt. Afgelopen weekend kwam ik zo´n verborgen juweeltje tegen.

Nu de sneeuw van vorige week compleet was weggesmolten en het met 16 graden en een heldere lucht lekker wandelweer was, besloot ik om een wandeling te maken vlak bij mijn huis.
Na zo´n 15 minuten lopen in de groene heuvels van Collserola kwam ik langs een aantal bouwsels die ik al vaker voorbijgelopen was en die je volgens de huidige definities als barakken zou kunnen beschouwen.
De aandrang om het terrein van deze prachtig gelegen krotten op te gaan was mij tot dat moment altijd snel vergaan bij het horen van het aanhoudende geblaf van de honden op het terrein. Dit keer besloot ik echter door te zetten, mede omdat buurtbewoners mij hadden verteld dat op dit terrein een kapel van meer dan 1000 jaar oud te vinden was.

Na het geblaf van (na wat later bleek bejaarde en heel vriendelijke) herdershonden getrotseerd te hebben bevond ik mij voor de ingang van een kleine Ermita (oftewel kapel). Al snel kwam uit het aangrensende gebouw een nog niet geheel uitgeslapen man in een combinatie van camping-smoking, pijama en badjas naar mij toe. Op mijn vraag of dit de Ermita van Sant Cebria was werd bevestigend geantwoord en werd mij de wedervraag gesteld of ik soms naar binnen wilde. Dat leek mij een goed plan.
Na tussen de vreedzaam samenlevende honden en katten gewacht te hebben kwam de ¨beheerder¨ aan met de sleutels en opende het heiligdom.

Op basis van de buitenkant verwachte ik een afbraakpand te gaan betreden, maar de binnenkant bleek in redelijk goed onderhouden staat te verkeren en er als een miniatuurkerkje uit te zien, zoals de meeste Ermita´s. De beheerder met de naam Eugeni bleek zeer sympathiek te zijn en vertelde vol enthousiasme over de geschiedenis van de Ermita de Sant Cebrià i Santa Justina, zoals de kapel officieel heet.
De eerste bewijzen van het bestaan gaan terug naar de 12e eeuw, maar men gaat ervan uit dat deze Ermita zeker al in de 11e eeuw bestond en dat hier eeuwen eerder een godshuis had gestaan.
Naast de beelden van de heiligen waar de Ermita haar naam aan dankt staat er ook een beeld van Franciscus van Assisi, die de Ermita ooit bezocht. Haar hoogtijdagen beleefde deze kapel in de 15e eeuw, toen meerdere nationale beroemdheden de kapel hebben bezocht. Nu is dat moeilijk voor te stellen, in de huidige chaotische ambiance. Het heeft echter wel zijn charme en het is weer eens wat anders dan de omgeving van de Sagrada Familia of de kathedraal van Barcelona, met hun miljoenen bezoekers per jaar.
Na afscheid genomen te hebben van Eugeni, die weigerde een kleine bijdrage voor het onderhoud van de Ermita aan te nemen, vervolgde ik mijn weg terug naar huis met weer een ervaring rijker.

De tuin van Palau de Les Heures

Ze zijn er gelukkig nog, die plekken in Barcelona waarvan het je eerst verbaasd dat het er zo rustig is, en waarvan je daarna je gelukkig prijst dat het er juist nog zo lekker rustig is.

De tuin van Palau de les Heures is een perfecte plek om op een bankje een boek te lezen, of gewoon even te zitten terwijl je over de vijvertje en palmbomen uitkijkt.


Palau de Les Heures betekent letterlijk het ‘Paleis van de Klimop’. Het Paleis en zijn tuin waren oorspronkelijk bedoeld als een rustige plek in de stijl van het ‘noucentisme’ (een brede culturele stroming aan het begin van de 20e eeuw).

In 1894 gaf de rijke industrieel Josep Gallart Forgas aan de architect August Font i Carreras opdracht om het Paleis de Les Heures te ontwerpen als buitenverblijf voor zichzelf en zijn familie.
Deze architect is een van degenen geweest die de voorgevel van de Kathedraal van Barcelona hebben afgebouwd aan het eind van de 19e eeuw.

Tijdens de Spaanse burgeroorlog was het paleis het onderkomen van Lluís Companys, de toenmalige president van Catalonië, die hier ook zijn schuilkelder had.
Het verhaal gaat dat de toenmalige eigenaar (zoon van Josep Gallart) tijdens de burgeroorlog gedetailleerde informatie aan de, in dienst van Franco opererende, Duitse Luftwaffe heeft doorgespeeld. Dit om een einde te maken aan zijn eigen huis (waar hij uit verjaagd was) en de daarin aanwezige Catalaanse president.

Het bombardement is er nooit van gekomen omdat volgens de Duitse generaal de omgeving ongeschikt was om dit met precisie uit te voeren. Na de burgeroorlog kreeg de eigenaar zijn paleis weer terug en verkocht het vervolgens aan de gemeente.
In de 70-er jaren was er sprake van dat het inmiddels vervallen paleis de ambassade van de Sovjet-Unie zou worden, maar de vraagprijs bleek te hoog.

Eind jaren 80 heeft de universiteit van Barcelona het Paleis en het bijbehorende park samen met de Stichting ‘Bosch i Gimpera’ flink opgeknapt na enkele jaren van leegstand. In 1992 werd het gebouw heropend door de koning en koningin van Spanje. Het doet nu dan ook dienst als universiteitsgebouw voor post-doctorale opleidingen.
De zeer goed verzorgde tuin van het paleis is sinds 1998 dagelijks vanaf 10 uur tot zonsondergang toegankelijk voor publiek.
Heb je zin om onder begeleiding deze en andere verborgen plekken van Barcelona te bezoeken kijk dan hier.

Torre Agbar en omgeving

Een van de gebouwen die het beeld van Barcelona veranderd heeft in de laatste jaren is de Torre Agbar.
Een gebouw waarover de meningen zeer verdeeld zijn, maar waarvan gezegd kan worden dat het in ieder geval opvalt.


De opvallende vorm leidt ertoe dat het door weinig Barcelonezen bij de officiële naam genoemd, de mogelijke bijnamen laat ik aan de fantasie van de lezer over.
Toen ik zo'n 2 jaar geleden voor het eerst in de buurt van de Torre Agbar kwam viel me vooral op dat het kunstwerk omringt werd
door oude bouwvallige gebouwen en loodsen. Dat deze bouwsels ten dode opgeschreven waren was toen al niet moeilijk te voorspellen.
En inderdaad, vorige week zag ik hijskranen druk in de weer met het voorbereiden van wat ongetwijfeld een flink complex gaat worden aan de zijkant van de Torre Agbar.
Wat me bij het bekijken van het bouwspektakel ook opviel, was dat er nog enkele oude bouwsels overeind stonden.
Ik weet niet hoelang de bewoners het nog volhouden, maar
het is een eigenaardig gezicht, 2 oude bouwsels tussen alle sloop- en bouwactiviteiten in. Ik ben benieuwd hoelang het duurt voordat ook hier een kantoortoren staat.

Van oude dingen die voorbij gaan, of toch niet

Mijn buurt is architectonisch waarschijnlijk een speciaal geval.

Het is een voor Barcelona-begrippen zeer groene wijk, met gebouwen uit de 60/70-er jaren van de vorige eeuw die worden afgewisseld met bouwwerken die speciaal voor de olympische spelen van 1992 zijn gemaakt, terwijl er tussendoor overblijfselen van 50, 100 of langer terug te vinden zijn.
Bij sommige gebouwen heb ik een gemengd gevoel als ik er voorbij kom; ze zijn zo lelijk en/of vervallen dat ik me afvraag waarom ze niet zo snel mogelijk afgebroken worden om geen verdere oogpijn te veroorzaken, maar aan de andere kant vind ik het ook wel wat hebben, van die oude gammele handel tussen de voorschrijdende nieuwbouw.

Vorige week kwam las ik in de krant “El Periodico” dat één van deze gebouwen zowaar tot zeer kort geleden nog dienst heeft gedaan als baksteenfabriek. En om helemaal compleet te zijn blijkt het ook nog de laatste stenenfabriek met een ouderwetse schoorsteen van Barcelona te zijn. In Barcelona en omstreken heeft het in de 18e en 19e eeuw vol gestaan met dergelijke bouwwerken.

Ondanks de onmiskenbare lelijkheid en de ogenschijnlijke vergaande staat van verval krijg ik dan toch een nostalgisch gevoel bij zo’n gebouw, dat ik met regelmaat zonder al te veel eerbied voorbij ben gelopen.





Zoals gebruikelijk in Barcelona wordt het fabriekscomplex in de komende jaren omgetoverd tot wooneenheden. Echter, tot mijn verrassing wordt de fabriekstoren zelf niet gesloopt maar gerestaureerd, en veranderd in restaurant. Toch wel grappig.

Ik neem niet aan “La Bòbila de la Teixonera”, binnenkort de Gaudi-gebouwen gaat verdringen uit de toeristische top 10, al weet je maar nooit. Maar degene die ooit toevallig langs deze schoorsteen mocht komen weet nu in ieder geval het verhaal dat achter dit bouwwerk zit.
(De volgende foto toont trouwens het uitzicht vanaf de ingang van de steenfabriek)